Εκπληκτη η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία με την τροπολογία Φλωρίδη: Επιστολή – αστραπή της Κοβέσι

Συναγερμός σήμανε σε Λουξεμβούργο και Βρυξέλλες αργά το βράδυ της Δευτέρας, όταν το υπουργείο Δικαιοσύνης κατέθεσε στη Βουλή των Ελλήνων την τροπολογία του περί επίσπευσης της διαδικασίας εξέτασης των κακουργημάτων στα οποία εμπλέκονται βουλευτές.

Μαρία Ψαρά, Δανάη Κισκήρα-Μπαρτσώκα

Διπλωμάτες από Κομισιόν και Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έκπληκτοι διαπίστωσαν ότι στη σχετική τροπολογία δεν γίνεται ρητή αναφορά -όπως συνάδει με το ελληνικό Δίκαιο- στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), οδηγώντας σε αποκλεισμό του ευρωπαϊκού θεσμού από τη διαδικασία διερεύνησης σε βάρος εκλεγμένων. Στην έκπληξη συνέβαλε, σύμφωνα με πηγές της «Εφ.Συν.», και η ώρα που κατατέθηκε αυτή η τροπολογία -στις 11 το βράδυ- η οποία ήταν για ψήφιση την επομένη!

Χαρακτηριστικό της ενόχλησης και της ανησυχίας είναι η επιστολή που απέστειλε χθες, σε χρόνο-ρεκόρ για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, η ίδια η Ευρωπαία εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι στον υπουργό Γιώργο Φλωρίδη. Στην επιστολή της η Λ. Κοβέσι εξηγεί γιατί είναι ιδιαίτερα προβληματισμένη για τη νέα αλλαγή που προωθείται.

Η ανησυχία έγκειται στο γεγονός ότι με την αλλαγή αυτή στις ποινικές υποθέσεις που αφορούν βουλευτές, η κύρια έρευνα διεξάγεται από εθνικό ανακριτή, κατά παρέκκλιση από οποιαδήποτε άλλη γενική ή ειδική διάταξη. Σύμφωνα με πηγές της Ε.Ε., η τροπολογία είναι σαφώς ασυμβίβαστη με τον Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, αφού δεν εξαιρεί από την εφαρμογή της τις υποθέσεις που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Επίσης, εκτιμάται ότι είναι ασυμβίβαστη με τον ελληνικό νόμο 4786/2021, ο οποίος ορίζει ότι οι Ευρωπαίοι εισαγγελείς ασκούν όλες τις ανακριτικές εξουσίες ενός ανακριτή, με εξαίρεση τη διεξαγωγή της εξέτασης του κατηγορουμένου και τη λήψη απόφασης για τα περιοριστικά μέτρα και προσωρινή κράτηση.

Σε προηγούμενη επιστολή τον Απρίλιο 2026, η Εισαγγελία της Ε.Ε. τόνιζε ότι στις διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που αφορούν κακουργήματα, ορισμένες βασικές πράξεις της έρευνας εξακολουθούν να επιφυλάσσονται σε έναν ανακριτή, κάτι που συνιστά «παραβίαση των προνομίων της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας βάσει των Συνθηκών της Ε.Ε.». Η νέα τροπολογία Φλωρίδη φαίνεται ότι προχωρά ακόμη περισσότερο, αφού αγνοεί πλήρως τις εξουσίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και των εισαγγελέων της που τους έχουν ανατεθεί βάσει του δικαίου της Ε.Ε. Η ιδέα του υπουργού Δικαιοσύνης είναι ότι η κύρια έρευνα για κακουργήματα από βουλευτές ανατίθεται σε εθνικό εφέτη ανακριτή, κάτι που δημιουργεί ευνοϊκή μεταχείριση υπέρ μιας συγκεκριμένης κατηγορίας προσώπων που ερευνώνται για αδικήματα. Και αυτό δεν επιτρέπεται βάσει του ισχύοντος Δικαίου της Ενωσης.

Χρονικό όριο

Ειδική αναφορά κάνει η Λάουρα Κοβέσι στην επιστολή της στο πολύ αυστηρό χρονικό όριο για την ολοκλήρωση της κύριας έρευνας για κακουργήματα. Η Εισαγγελία κρίνει ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα αποτελεσματικής διερεύνησης αδικημάτων σε υποθέσεις που είναι συχνά πολύπλοκες.

Πηγές από την Ε.Ε. σε Βρυξέλλες και Λουξεμβούργο αναφέρουν ότι αυτές οι αλλαγές θέτουν σε κίνδυνο την αποτελεσματική προστασία του προϋπολογισμού της Ενωσης στην Ελλάδα και εγείρουν σοβαρές ανησυχίες από την άποψη του σεβασμού του κράτους δικαίου. Κάτι που αναμένεται να αποτυπωθεί και στις σχετικές εκθέσεις κράτους δικαίου για την Ελλάδα. Παράλληλα, οι διπλωμάτες κρίνουν ότι η ίδια η διαδικασία υιοθέτησης, με ένα κείμενο που κατατίθεται λίγες ώρες πριν από την προβλεπόμενη έγκρισή του από το ελληνικό Κοινοβούλιο, αποκλείει κάθε πιθανότητα σοβαρής συζήτησης για το θέμα, εισάγοντας ένα στοιχείο επείγοντος που κρίνεται εντελώς αδικαιολόγητο.

Παρά το γεγονός πως κυβερνητικές πηγές έσπευσαν να διαψεύσουν μέσω διαρροών τα όσα αναφέρει με την επιστολή της η Λάουρα Κοβέσι και να υποστηρίξουν πως η διάταξη δεν θίγει στο παραμικρό τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η αλήθεια είναι πως δεν μπορεί κανείς να μη συνδέσει την εν λόγω τροπολογία με τους συστηματικούς ελέγχους που διεξάγει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία σε μια σειρά από εγχώρια θέματα, όπως, για παράδειγμα, το μέγα σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, γεγονός που έχει φέρει ρήξη στη σχέση των δύο θεσμών.

Η τροπολογία Φλωρίδη έρχεται ως «απάντηση» στα ευρήματα των ελέγχων που έχουν ενοχλήσει φανερά το «γαλάζιο» στρατόπεδο και έχουν πλήξει την κυβέρνηση σε μια προεκλογική περίοδο που έχει ήδη ανοίξει άτυπα. Η κυβέρνηση επείγεται να πείσει τους ψηφοφόρους που εγκαταλείπουν τη δεξιά παράταξη ότι δεν έχει να κρύψει κάτι και πως, αντιθέτως, θα κάνει τα πάντα για να προχωρήσει άμεσα η διαλεύκανση των υποθέσεων. Εχοντας ήδη προεξοφλήσει τη συμμετοχή στα ψηφοδέλτιά της των βουλευτών που κατονομάζονται στις δικογραφίες της EPPO (λόγω τεκμηρίου αθωότητας), ελπίζει σε μια φαστ τρακ διαδικασία που θα λειτουργήσει ως κολυμβήθρα του Σιλωάμ για την τρωθείσα παράταξη.

Προσπαθώντας να διασκεδάσει τις ανησυχίες της κ. Κοβέσι, ο υπουργός Δικαιοσύνης ανακοίνωσε από την Ολομέλεια της Βουλής την κατάθεση νομοτεχνικής βελτίωσης που θα αποσαφηνίζει ότι στις υποθέσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν θίγεται τίποτα απολύτως.

Περί ευθύνης υπουργών

H Ευρωπαία εισαγγελέας έχει ζητήσει επανειλημμένα την αλλαγή του ελληνικού νόμου περί ευθύνης υπουργών και του άρθρου 86 του Συντάγματος, επισημαίνοντας πως η συγκεκριμένη νομοθεσία λειτουργεί ως τείχος ατιμωρησίας, καθώς παρεμποδίζει το έργο της EPPO και δεν επιτρέπει την πλήρη διερεύνηση υποθέσεων διαφθοράς, ενώ, μιλώντας για το δυσώδες σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, είχε κάνει λόγο για «στάβλους του Αυγεία» που πρέπει να καθαριστούν. Κατά την ομιλία της, δε, στο Φόρουμ των Δελφών τον περασμένο Απρίλιο σχολίασε χαρακτηριστικά πως «κουράστηκε να ακούει ότι έτσι γίνονται τα πράγματα στην Ελλάδα». Η κ. Κοβέσι είχε συναντηθεί με τον υπουργό Δικαιοσύνης στις 22 Απριλίου, με τους δυο τους να συζητούν σχετικά με την επίσπευση των διαδικασιών της άρσης ασυλίας πολιτικών προσώπων, την ενίσχυση των Ευρωπαίων εισαγγελέων στην Ελλάδα και την ανανέωση της θητείας του υφιστάμενου κλιμακίου.